Ósemki, czyli trzecie trzonowce, zwykle wyrzynają się jako ostatnie zęby stałe. Niektórym nie sprawiają żadnych problemów, jednak u części pacjentów stają się źródłem bólu, stanów zapalnych lub wad zgryzu. Decyzja o ich usunięciu powinna opierać się na rzetelnej diagnostyce oraz jasno określonych wskazaniach medycznych. Poniżej znajdziesz praktyczne wyjaśnienia, które pomogą Ci zrozumieć, kiedy ekstrakcja ma sens, jak wygląda zabieg oraz jak przebiega proces gojenia.
Czym są ósemki i dlaczego sprawiają problemy
Ósemki wyrzynają się zwykle między 17. a 25. rokiem życia, choć zdarzają się odstępstwa od tej reguły. Z powodu ograniczonej ilości miejsca w łuku zębowym często rosną pod niewłaściwym kątem lub pozostają częściowo zatrzymane w kości. Taka sytuacja sprzyja gromadzeniu się bakterii i resztek pokarmu, co zwiększa ryzyko powikłań. Konsekwencją tego bywa konieczność przeprowadzenia ekstrakcji ósemek.
Kiedy usunięcie ósemek jest wskazane
Nie każda ósemka wymaga ekstrakcji. Zabieg rozważa się, gdy korzyści przewyższają nad ryzykiem związanym z pozostawieniem zęba lub jego obecność jest źródłem dyskomfortu dla pacjenta. Decyzję zawsze poprzedza badanie kliniczne oraz diagnostyka radiologiczna, najczęściej zdjęcie pantomograficzne lub tomografia CBCT. Najczęstsze wskazania do wyrwania ósemki, to:
- nawracające stany zapalne tkanek wokół ósemki (zapalenie okołokoronowe),
- próchnica ósemki lub sąsiedniego zęba, której nie da się skutecznie leczyć zachowawczo,
- brak miejsca w łuku i nacisk na pozostałe zęby, prowadzący do ich stłoczenia,
- częściowe lub całkowite zatrzymanie zęba w kości,
- torbiele zębopochodne i zmiany zapalne widoczne w badaniach obrazowych,
- wskazania ortodontyczne lub protetyczne.
Przygotowanie do zabiegu ekstrakcji ósemki
Przed ekstrakcją lekarz ocenia stan zdrowia pacjenta, pyta o przyjmowane leki oraz określa możliwe przeciwwskazania. W dniu zabiegu warto zjeść lekki posiłek na 2–3 godziny przed wizytą, zadbać o staranną higienę jamy ustnej oraz przekazać stomatologowi informacje o chorobach przewlekłych i ewentualnych alergiach. Zaleca się także powstrzymanie od spożywania alkoholu i rezygnację z intensywnego wysiłku fizycznego, aby uniknąć niekorzystnego wpływu na przebieg zabiegu i proces gojenia.
Przebieg zabiegu usuwania ósemki krok po kroku
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, zatem w trakcie wizyty w gabinecie pacjent nie odczuwa bólu, a jedynie nacisk i pracę narzędzi. Cała procedura jest zaplanowana tak, aby maksymalnie ograniczyć uraz tkanek i zmniejszyć ryzyko powikłań po ekstrakcji. Całość trwa zwykle od 20 do 60 minut, w zależności od stopnia skomplikowania. Dokładny przebieg zależy od położenia ósemki, stopnia jej wyrżnięcia oraz warunków anatomicznych, jednak schemat postępowania pozostaje podobny u większości pacjentów:
- Znieczulenie – lekarz podaje środek znieczulający, blokujący przewodzenie bodźców bólowych. Po kilku minutach sprawdza skuteczność znieczulenia, aby zabieg był dla Ciebie komfortowy.
- Odsłonięcie zęba – przy ósemkach zatrzymanych lub częściowo wyrżniętych konieczne bywa delikatne nacięcie dziąsła. Czasem usuwa się też niewielką ilość kości osłaniającej koronę, aby uzyskać bezpieczny dostęp do zęba.
- Usunięcie ósemki – ząb usuwa się w całości lub, przy trudniejszym położeniu, dzieli na mniejsze fragmenty. Taki podział zmniejsza uraz tkanek i ułatwia kontrolowane, spokojne wyjęcie elementów zęba.
- Oczyszczenie zębodołu – lekarz usuwa resztki tkanek zapalnych oraz dokładnie sprawdza, czy w ranie nie pozostały fragmenty zęba. Następnie delikatnie opracowuje brzegi zębodołu i ocenia, czy krwawienie jest w normie oraz czy prawidłowo powstaje skrzep.
- Zaopatrzenie rany – w razie potrzeby zakłada się szwy, stabilizujące skrzep i ułatwiające gojenie. Na koniec otrzymujesz zalecenia dotyczące leków, higieny i diety. Przy bardziej złożonej ekstrakcji planuje się też wizytę kontrolną lub termin zdjęcia szwów.
Czy usuwanie ósemek boli?
Sam zabieg nie boli dzięki skutecznemu znieczuleniu. Natomiast po jego ustąpieniu może pojawić się ból o umiarkowanym nasileniu, obrzęk i szczękościsk. Objawy te są naturalną reakcją organizmu i zazwyczaj słabną, a następnie całkowicie znikają w ciągu kilku dni. Lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, które łagodzą dolegliwości.
Regeneracja po usunięciu ósemki
Proces gojenia trwa średnio od 7 do 14 dni. W tym czasie organizm stopniowo odbudowuje uszkodzone tkanki, a prawidłowo uformowany skrzep zabezpiecza ranę przed zakażeniem i przyspiesza regenerację. W pierwszych dniach po zabiegu często pojawia się obrzęk policzka, zwykle utrzymujący się przez 2–3 dni, a także niewielkie krwawienie w pierwszej dobie. Ból najczęściej stopniowo słabnie od trzeciego dnia, natomiast szwy, jeśli zostały założone, rozpuszczają się samoistnie lub są usuwane po około tygodniu. Jeżeli po kilku dniach wystąpi nasilający się ból lub nieprzyjemny zapach z ust, skontaktuj się ze stomatologiem, ponieważ mogą to być objawy suchego zębodołu.
Pielęgnacja po zabiegu ekstrakcji ósemki
Prawidłowa pielęgnacja po ekstrakcji ma duży wpływ na tempo gojenia. Stosuj się do zaleceń stomatologa:
- nie płucz intensywnie jamy ustnej przez pierwsze 24 godziny,
- unikaj palenia i alkoholu przez co najmniej 72 godziny,
- jedz miękkie i chłodne lub letnie posiłki,
- przykładaj zimne okłady po zewnętrznej stronie policzka,
- dbaj o higienę pozostałych zębów, omijając ranę.
Kiedy zgłosić się na kontrolę
Kontrola po zabiegu pozwala ocenić, czy proces gojenia przebiega prawidłowo oraz czy skrzep w zębodole jest stabilny. Wizyta kontrolna umożliwia szybkie wykrycie stanów zapalnych, suchego zębodołu lub zakażenia, zanim dojdzie do nasilenia dolegliwości i utrudnienia leczenia. Zgłoś się do stomatologa wcześniej, jeśli zauważysz narastający ból, gorączkę, silny obrzęk, trudności z otwieraniem ust albo nieprzyjemny zapach z jamy ustnej, ponieważ objawy te prawdopodobnie wymagają natychmiastowej interwencji.
Świadoma decyzja o usunięciu ósemek, oparta na badaniu i konsultacji, zmniejsza ryzyko problemów w przyszłości. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj je ze stomatologiem, który oceni sytuację i zaproponuje najlepsze rozwiązanie dla Twojego zdrowia jamy ustnej. Jesteśmy do Twojej dyspozycji, służąc poradą oraz fachowymi usługami z zakresu chirurgii stomatologicznej. Nasi eksperci mają doświadczenie między innymi w ekstrakcji ósemek.
